Portfolios

Tijdelijke Centrale Bibliotheek Rotterdam

Projectnaam
Tijdelijke huisvesting bibliotheek Rotterdam

Projecttype
Interieur / Herbestemming

Opdrachtgever
gemeente Rotterdam

Bouwjaar
2025

Programma
Bibliotheek collectie, Stadsplein en ontmoetingsruimten, café, studie- en werkplekken, kantoorruimten, expeditie en logistiek

Omvang
17.000 m2

Architecten
Roel ten Bras / Maaike Westinga

Medewerkers
Chantal Beltman / Roxi Balas

Aannemer
Rapp+Rapp

Aannemer
Van Wijnen Zuid

Grafisch ontwerp
ReadMe, Rotterdam

Voor dit project is een podcastsserie gemaakt door AIR (Architectuur Instituut Rotteram).

In drie afleveringen zoekt presentatrice en architectuurhistoricus Catja Edens uit hoe de toekomst van de Centrale Bibliotheek eruitziet.

De derde aflevering gaat over de tijdelijke huisvesting. Catja gaat in gesprek met Maaike Westinga, Harrie van der Meijs (Rapp+Rapp), Desiree Schouten (gemeente Rotterdam) en Ronald van Herp (bibliotheek Rotterdam).

‘Centrale Bibliotheek op weg naar een nieuwe toekomst’ https://nieuwecentralebibliotheekrotterdam.nl/podcast-klaar-terwijl-u-wacht/

Tijdelijke centrale bibliotheek Rotterdam

Een circulaire transformatie tijdens de verbouwing van de huidige biliotheek

Tijdens de verbouwing van de Centrale Bibliotheek Rotterdam (2026–2028) heeft de bibliotheek een tijdelijk onderkomen gekregen in het kantoorgebouw aan de Librijesteeg. Dit bestaande gebouw is volledig aangepast om de bibliotheek en haar 1,4 miljoen jaarlijkse bezoekers te kunnen ontvangen. De gehele inrichting is daarbij 100% circulair uitgevoerd: alle elementen komen uit de oude bibliotheek.

Van visie naar tijdelijke plek

In oktober 2022 presenteerden we onze visie aan de Gemeente Rotterdam en Bibliotheek Rotterdam. Doel was te laten zien hoe het kantoorgebouw aan de Librijesteeg kon uitgroeien tot een plek voor ontwikkeling en ontmoeting. Omdat de tijdelijke huisvesting zich in een totaal ander type gebouw bevindt, ontstond zowel een logistieke uitdaging — hoe bezoekers snel en prettig door het gebouw bewegen — als de kans om met een nieuwe blik naar de bibliotheek te kijken. Deze tijdelijke bibliotheek fungeert als een test-lab voor nieuwe inzichten en ideeën die straks in de vernieuwde bibliotheek kunnen worden toegepast.

Ontwerpen met wat er al is

We stelden één helder uitgangspunt: “We kopen niets nieuw.” Alle meubels, boekenkasten, informatiepunten en zelfs de lampenkappen uit de oude bibliotheek werden geïnventariseerd, geteld en in de nieuwe situatie ingepast. Daarnaast maakten we gebruik van de bestaande flexibele wanden, plafonds en vloerafwerking van het kantoorgebouw. Hierdoor hoefde niets nieuw gemaakt of aangeschaft te worden voor slechts enkele jaren gebruik — een wezenlijk duurzame aanpak.

Een nieuwe entree als levendig stadsplein

Het kantoorgebouw van Architectenbureau Rapp+Rapp werd door datzelfde bureau op de begane grond uitgebreid om een grotere entreehal te creëren. Op dit ‘stadsplein’ wordt het publiek verwelkomt en vindt men de weg naar de hogere verdiepingen. Deze ruimte hebben we ingericht als een actieve ontmoetingsplek, met ruimte voor informatie en tentoonstellingen op de nieuwe houten ‘brug’. Hiermee werd het stadsplein vergroot en levendiger gemaakt, en de eerste verdieping beter toegankelijk gemaakt.

Heldere indeling op de verdiepingen

Op de verdiepingen kozen we voor een eenvoudig en logisch indelingsprincipe. Parallel aan de collectie liggen verblijfsplekken langs de gevels: plekken om te lezen, studeren, leren, reflecteren en elkaar te ontmoeten. De systeemwanden van het kantoorgebouw zijn gebruikt om nieuwe plekken te markeren. Hun oorspronkelijke posities zijn nog zichtbaar in de gehandhaafde vloerbedekking. Ook plafonds en verlichting van het voormalige kantoor zijn behouden. Alleen boven de verblijfsplekken is het plafond deels verwijderd en in kleur gespoten. Hier zijn de herkenbare witte lampenkappen uit de oude bibliotheek teruggehangen.

100% hergebruik als fundament

Door uitsluitend gebruik te maken van bestaande materialen uit zowel het kantoorgebouw als de oude bibliotheek, werd de tijdelijke huisvesting volledig circulair gerealiseerd. Deze keuze maakte het proces van de verhuizing weliswaar complexer, maar het heeft onnodige productie voorkomen en dat past bij deze tijdelijke functie van het gebouw.

Foyer Theater De Vest

Projectnaam
Foyer Theater De Vest

Projecttype
Cultuur

Opdrachtgever
Theater De Vest

Bouwjaar
2025

Programma
Renovatie voorgevel, nieuwe entree, nieuwe ontvangstbalie. Uitbreiding Grand café Klunder in foyergebied. Nieuw sanitair.

Omvang
ca. 800 m2

Architecten
Roel ten Bras / Maaike Westinga

Medewerkers
Roxi Balas

Fotograaf
Mike Bink, Amsterdam / TenBrasWestinga

Aannemer
K_Dekker, Warmenhuizen

Installateur E
Klaver Giant, Alkmaar

Installateur sanitair
Kusch Alkmaar

Installateur W
Vetim, Zaandam

Afwerkingen
Kokkelkoren Warmenhuizen

Interieurbouw
NB Interieurwerken, Warmenhuizen

Draaideur Entree
Boon Edam, Edam

Foyer Theater de Vest

Aan het Canadaplein in Alkmaar heeft Theater De Vest een nieuwe voorzijde gekregen. Naast de noodzakelijke verduurzaming van de voorgevel, bestond al lang de wens voor een nieuwe, royale entree die voor iedereen toegankelijk is.

De oude gevel was toe aan groot onderhoud. Er waren lekkages, vochtproblemen en de entree – twee kleine draaideuren – was niet uitnodigend. Bij het renoveren van de gevel moest zeker ook de entree verbeterd worden, en vooral gastvrijer worden.

TenBrasWestinga is al langer betrokken bij verbouwingen van het theater. In 2021 maakten we een ontwerp waarbij niet alleen de gevel werd vernieuwd, maar ook de foyerruimte erachter werd betrokken. In 2024 konden we dit ontwerp verder uitwerken voor realisatie.

Met de nieuwe entree, een grote draaideur van 4,20 meter doorsnede, werd het bestaande tochtportaal overbodig. Daardoor ontstond ruimte om Grand Café Klunder uit te breiden en werd de ruimte aan de gevel een plek om te verblijven, niet alleen om binnen te komen.

De bestaande glazen buitengevel werd vervangen door een champagnekleurige vliesgevel, voorzien van triple glas. Warm, duurzaam en helder. Boven de entree markeert het theaterlogo in ledverlichting de nieuwe toegang.

Binnen is de dubbelhoge hal opengetrokken en verbonden met de foyer. Hier kun je nu terecht voor een kop koffie, lunch of diner – met uitzicht op de Grote Kerk, die ook door het theater wordt geëxploiteerd. Samen met Shadow Lighting Designers ontwierpen we een lichtplan dat de hoge ruimte karakter geeft. Ringvormige armaturen zorgen voor intimiteit boven de tafels, terwijl bolvormige lampen overdag laten zien dat er binnen wat te beleven valt.

De foyer krijgt een bredere functie. Ook overdag kunnen hier lezingen of muziek worden geprogrammeerd. De verbinding met de horeca maakt dat haalbaar én aantrekkelijk. Theater De Vest is meer dan een plek voor voorstellingen. Met deze nieuwe entree en foyer is het theater opnieuw verbonden met de stad: open, gastvrij en klaar om bezoekers op elk moment van de dag te ontvangen.

Omroep Brabant, het gevoel van hier

Projectnaam
Hoofdkantoor Omroep Brabant

Projecttype
Interieur / Herbestemming

Opdrachtgever
Omroep Brabant

Bouwjaar
2024

Programma
95 werkplekken, projectruimten,vergader-ruimten, aanlandplekken, concentratieplekken, mediacafé, editruimten, MCR, tv-studio, radiostudio’s.

Omvang
3500 m2

Architecten
Roel ten Bras / Maaike Westinga

Medewerkers
Chantal Beltman / Roxi Balas / Shiva Kabir

Projectmanagement
Qwinq, Den Bosch

Aannemer
Bouwbedrijf Boot, Breda

Grafisch Ontwerp
Michiel Kon, Omroep Brabant

Fotograaf
Base Photography, Helmond

Omroep Brabant “Het gevoel van hier”

In opdracht van Omroep Brabant ontwierpen wij het nieuwe interieur voor het hoofdkantoor van de omroep. In het bestaande kantoorgebouw in Son werden 3 verdiepingen verbouwd tot een eigentijdse, flexibele en toekomstbestendige werkomgeving. Op het hoofdkantoor worden zowel radio- als tv-uitzendingen gemaakt. Het interieur stimuleert de onderlinge communicatie en nodigt uit tot spontane ontmoetingen tussen de verschillende afdelingen. Je voelt er de dynamiek die hoort bij het werk van Omroep Brabant.

BRABANT
Het ontwerp is geïnspireerd op het Brabantse landschap met zijn dorpse steden en stadse dorpen, de zogenaamde ‘tapijtmetropool’: het landschap van Brabant als een bont mozaïek.
Aan de hand van verschillende thema’s is dit vertaald naar een basis met verschillende vloerafwerkingen en plafondvelden, daarbinnen bevinden zich als kleurige ‘landmarks’: de vergaderruimten en concentratiecellen. Tussen deze verschillende plekken lopen informele routes en afwisselende paadjes.

KLEUR
Het ontwerp is kleurrijk en rijk aan materialen, zonder overdadig te zijn. De basis is rustig en licht. Op elke verdieping zijn delen van het plafond verwijderd en in kleur gespoten. Samen met de gekleurde wanden en de grafische prints van de ‘landmarks’ maakt dit elke verdieping bijzonder.

GEZOND VERSTAND
Zowel op gebouwniveau als in het interieur was vanzelfsprekend grote aandacht voor circulariteit en duurzaamheid. Wat behouden kon blijven is behouden. Waar mogelijk zijn bestaande wanden blijven staan, glazen puien en (geluidwerende) deuren werden hergebruikt op nieuwe posities en er werd niet gestuct.
Frisse lucht, een prettige temperatuur, veel (dag)licht, veel groen en een goede akoestiek dragen bij aan een gezonde werkomgeving. Door nieuwe ramen in de gevel te maken en wanden weg te halen is er nu veel meer daglicht in het gebouw. De akoestiek is verbeterd, onder andere door toevoeging van doeken met grafische ontwerpen die onderdeel zijn van het interieurontwerp. Het groen is zoveel mogelijk met echte planten ingevuld en wordt door een externe partij onderhouden.
Bij de keuze voor het meubilair is gekozen voor zo veel mogelijk hergebruik, aangevuld met circulaire en duurzame producten, zowel in productie als in onderhoud en levensduur.

HET GEVOEL VAN HIER
Het entreegebied is open en toegankelijk met een centrale ontvangstbalie. Een glazen barrière zorgt voor de beveiliging. Daarachter bevinden zich de grote vergaderruimten en het mediacafé. Alle vergaderruimten kregen een eigen identiteit, met een inrichting die subtiel verwijst naar de Brabantse cultuur. In het mediacafé wordt geluncht, overlegd en gewerkt, een gemoedelijke ontmoetingsplek die voor iedereen toegankelijk is.
Op de twee verdiepingen zijn de werkplekken gegroepeerd in kleine eilanden, gescheiden door kasten met veel groen en afwisselend projectruimten, belcellen en vergaderruimten.

“De sfeer is er echt op vooruitgegaan. Dit resulteert niet alleen

in een betere productie, maar ook in meer creativiteit en gezelligheid op de werkvloer, zoals dat past bij Omroep Brabant.”

Maarten Kortlever, radiomanager Omroep Brabant

Bibliotheek Drunen

Projectnaam
Bibliotheek Drunen

Projecttype
Interieur / Herstemming / Cultuur

Opdrachtgever
Gemeente Heusden / Bibliotheek Heusden

In gebruikname
December 2023

Programma
Bibliotheek / Speel-o-theek / Studieplekken / Bijeenkomstruimte / Workshopruimten

Omvang
765 m2

Architecten
Roel ten Bras / Maaike Westinga

Medewerkers
Chantal Beltman

Aannemer
Aannemingsbedrijf De Wit, Drunen

Installateur
Van Delft Groep, Nieuwkuijk

Interieurbouwer
Van Zon interieurbouw, Moergestel

Fotografie
Stijn Poelstra

Bibliotheek Drunen

De bibliotheek in Drunen is verhuisd naar Cultureel Centrum de Voorste Venne. De Voorste Venne werd in 1972 gebouwd als automuseum, ‘Autotron’, naar ontwerp van Anton Pieck. In de jaren ’90 werd het gebouw verbouwd tot Cultureel Centrum door Jonkman en Klinkhamer. In 2018 werd het pand volledig gerevitaliseerd en voor een deel afgestoten in opdracht van de gemeente Heusden. Ons ontwerp omvatte een nieuwe entree aan de parkeerplaats, een verbindende gang rondom de binnentuin en vier nieuwe en vernieuwde zalen op de hoeken van het gebouw. In één van die zalen, de voormalige popzaal Utopia, is nu de bibliotheek gehuisvest.

Voor de gemeente was de samenvoeging van de bibliotheek met de Voorste Venne een belangrijk uitgangspunt. Wij hebben onderzocht op welke manier we met de minste kapitaalsvernietiging de inpassing van de bibliotheek konden realiseren. De grote open ruimte van de popzaal was hier het meest geschikt voor.

Met behoud van de bestaande structuur en het maken van een aantal sparingen is er een logische verbinding ontstaan met het café en de rest van het gebouw. Er is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de bestaande materialen en constructie die in 2018 zijn toegevoegd. Ook de driehoekige akoestische doeken met collages van kunstenares Laura Hoek zijn behouden.

Het interieurontwerp van de bibliotheek refereert aan de verschillende ‘’makerijen’’ die dit deel van Noord-Brabant rijk is. In het interieurontwerp van de vorige verbouwing gebruikten we al de materialen, nu lieten we ons ook door de plekken inspireren om verschillende sferen in de bibliotheek te creëren.

De collectie is per thema geordend. Elk thema heeft in het ontwerp een eigen sfeer gekregen. De schoenmakerij, mandenmakerij, leerlooierij, messinggieterij en het erf zorgen voor unieke plekken en geven de bibliotheek een lokaal verankerde identiteit. Door de overlap in materiaalgebruik sluit het interieur ook goed aan bij de rest van het gebouw.

Een nieuw thrust-stagetheater

Een nieuw thrust-stagetheater – een ontwerp uit liefde voor een verloren theatervorm

Toen Maaike en ik terug kwamen van de OISTAT-excursie (theaterarchitectuur) naar Chicago viel het ons op dat er in Nederland nauwelijks een andere vorm dan het proscenium-theater bestaat. En dat is jammer, want zo’n thrust stage is geweldig om in te zijn. Dichterbij, zoals in Duitsland, Engeland en Scandinavië zijn die er wel.

Wij hebben inmiddels meer theaters over de wereld kunnen zien en gelukkig ook een aantal mogen ontwerpen. Iedereen wil een intieme zaal. Een zaal waarbij het contact tussen het publiek en de artiest(en) maximaal is. Omdat in Nederland er vrijwel alleen reizende gezelschappen zijn, dient er dan wel een universeel toneelhuis te komen. Het publieksdeel van de zaal wordt ontworpen, met rechte of licht gebogen rijen, met of zonder balkon, met ingetogen of juist gekleurde wanden en expressieve of juist onzichtbare akoestische voorzieningen. Maar door je oogharen gekeken zijn alle zalen eigenlijk behoorlijk hetzelfde. Natuurlijk zijn zalen in detail heus wel verschillend, en meer of minder intiem. Er zijn vlakke vloerzalen, of zalen zonder lijst. Zonder prosceniumbrug is intiemer dan met, en balkons die tot aan het toneel reiken geven meer contact dan een recht en hoog balkon achter in de zaal.

In het buitenland doen ze dus ook iets anders. Daar zie je ook theaters met een zgn. thrust stage. Bij een thrust-stage (vooruitgeschoven toneel) zit het publiek aan drie zijden om het toneel heen. De vierde zijde is verbonden met de backstage. De acteurs lopen langs het publiek. Ze kunnen van meerdere kanten het toneel op, en verdwijnen weer tussen de menigte. Elke bezoeker ziet het spel vanuit een net ander perspectief. De artiesten zijn dicht bij het publiek, veel dichter dan bij een prosceniumtheater, zodat intimiteit tussen artiesten en publiek veel makkelijker is te realiseren.

Theater van de toekomst
De theaterwereld is constant in verandering en (technische) ontwikkelingen gaan snel. Aan alle kanten wordt nagedacht over het theater van de toekomst. Vier belangrijke pijlers beïnvloeden o.i. de toekomst van de theatersector.

Het publiek is de eerste. De samenstelling verandert door leeftijd, culturele achtergrond en veranderende interesses. Het huidige aanbod aan theatervoorstellingen zal (moeten) veranderen om -nu nog nieuwe- doelgroepen te kunnen blijven bedienen.

Vrije tijd is de tweede pijler. Er is veel keuze in recreatie en cultuur en er is veel concurrentie online. Het theater onderscheidt zich nu nog in sociale contacten voor, na en soms tijdens de voorstelling, maar is dat genoeg?

De derde pijler is techniek. Waar online-activiteiten een eindeloos scala aan technische mogelijkheden kunnen bieden, gaan diverse theaters mee in 3D-projectie en bewegend publiek en toneel. Helaas een zeer kostbare ontwikkeling en voor veel theaters niet haalbaar.

De laatste pijler is inclusiviteit. Het theater voor de toekomst moet voor iedereen zijn. Dat betekent dat men in het theater weet om te gaan met verschillen en overeenkomsten. Daarvoor moet de theaterwereld zich veel meer gaan richten op co-creatie met groepen die ze nu nog niet kent en daarvan leren en er door geïnspireerd raken.

Thrust-stage
Hoe geschikt is het thrust-stagetheater voor deze nieuwe ontwikkelingen?
Een thrust-stage is een wezenlijk andere zaal, met een wezenlijk ander spel.
Omdat het publiek vanuit verschillende perspectieven de voorstelling bekijkt, moeten rekwisieten en decors weloverwogen worden ingezet om ervoor te zorgen dat geen enkel perspectief geblokkeerd wordt. Het spel wordt hierdoor misschien belangrijker. En dat stimuleert de verbeeldingskracht van de bezoeker.

De thrust stage is ook een geweldige zaal voor andere activiteiten naast theater waarbij nauw contact tussen publiek en podium voorop staat, zoals evenementen voor kinderen, presentaties, diensten en lezingen.

Het lijkt ons fantastisch als er ooit zo’n zaal in Nederland gaat komen. Louis Janssen bleek dezelfde fascinatie te hebben. Ontwikkelen en beheren kan natuurlijk niet, ontwerpen wel. Uit liefde voor deze theatervorm hebben we daarom vast een ontwerp gemaakt voor een thrust-stage-zaal met 450 stoelen en het publiek aan drie zijden in drie etages, met behoud van het nut van een backstagegebied.

Cultureel Centrum In de Waluwe Zaltbommel

Projectnaam
Cultureel Centrum In de Waluwe Zaltbommel

Projecttype
Cultuur / Nieuwbouw

Opdrachtgever
gemeente Zaltbommel

Bouwjaar
n.t.b.

Programma
multifunctionele uitvoeringszaal, cursusruimten, muzieklokalen, foyer, café

Omvang
ca. 2200 m2

Architecten
Roel ten Bras / Maaike Westinga

Medewerkers
Chantal Beltman / Roxi Balas

Aannemer
–
Projectmanagement
–

Cultureel Centrum In de Waluwe Zaltbommel

Het Cultureel Centrum In de Waluwe wordt dé plek voor eigentijdse (podium)kunsten, ontmoeten en vrijetijdsbesteding voor Zaltbommel en omstreken. Een nieuwe ontmoetingsplek van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat die ter beschikking staat voor zowel professionals als amateurs. Het gebouw en haar bewoners zullen garant staan voor een nieuwe manier van kunst en cultuur: ‘beleven’, ‘maken’ en ‘leren’.

In ons ontwerp maken we van de volgende ruimtes de hoofdrolspelers:

de multifunctionele uitvoeringszaal, met alle faciliteiten voor zowel ontvangend als productietheater,
de muziek-, pop- en evenementenzaal, waar zowel professionals als amateurs zich thuis voelen,
de ontmoetingsruimte, waar publiek in ongedwongen sfeer prettig verblijft,
de muziek-, dans-, yoga-en vergaderzalen, die allen voor meervoudig gebruik geschikt zijn,
de kantoren en de goed gepositioneerde backstage en servicegebieden.

De locatie heeft twee duidelijke zijden: de buurtzijde aan het zuiden en westen, en een verkeerszijde naar het oosten en noorden. Aan de zuid- en westzijde ontstaat een prettige ontmoetingsplek met horeca en terras. Op de kop van het gebouw is hier de entree gesitueerd, laagdrempelig en uitnodigend om zo naar binnen te lopen. Aan de oostzijde vormt het gebouw een begeleidende wand aan de Hogeweg en fungeert de gevel als geluidscherm tussen de A2 en de woonwijk. Deze gevel is transparant en maakt nieuwsgierig naar wat er binnen gebeurt.

Voor het meervoudig gebruik van de foyer maken we gebruik van een L-vormige horecaruimte die door loopt tot aan de uitvoeringszaal. In de brede verkeersruimte kan gebruik worden gemaakt van mobiele bar(s) om publiek te ontvangen. Hiermee wordt het cafégedeelte aan de voorzijde ontzien. De ruimte kan ook worden voorzien van een extra podium in de vide. Op de verdieping ontstaat zo langs de viderand een extra ring voor publiek bij optredens.

De uitvoeringszaal wordt voorzien van alle theaterfaciliteiten. De zaal krijgt 350 stoelen en een vaste regieplek in de zaal. De eerste drie rijen zijn verdiept in de vloer verzonken. Met een ‘parterredeksel’ kunnen deze rijen worden afgedekt om een vlakke vloerzaal te creëren. De rest van de tribune kan ingeschoven worden zodat er een ruime multifunctionele zaal ontstaat. Door lichtbruggen onder het hele dak is de vloer van voor tot achter bespeelbaar. Het speelvlak is 12m breed en 11m diep. Er is een omloopgang achter het toneel ontworpen. Hiervandaan wordt het backstage gebied ontsloten met o.a. de kleedkamers en artiestenfoyer.

Het ontwerp is duurzaam, natuurinclusief en klimaatadaptief. Naast de duurzame gebouwinstallaties voorziet het ontwerp in overstekken, bouwkundige buitenzonwering en groene daken en gevels. We werken graag met hergebruikte, biobased of herbuikbare materialen.

Het Cultureel Centrum In de Waluwe wordt een open gebouw dat dialoog tussen binnen en buiten uitstraalt.

Tijdelijke Centrale Bibliotheek Rotterdam

Tijdelijke centrale bibliotheek Rotterdam

Foyer Theater De Vest

Foyer Theater de Vest

Omroep Brabant, het gevoel van hier

Omroep Brabant “Het gevoel van hier”

Bibliotheek Drunen

Bibliotheek Drunen

Een nieuw thrust-stagetheater

Een nieuw thrust-stagetheater – een ontwerp uit liefde voor een verloren theatervorm

Cultureel Centrum In de Waluwe Zaltbommel

Cultureel Centrum In de Waluwe Zaltbommel

De Nobelaer

De Zeepziederij

Bed & Bunker

Oxfam Novib